Het verhaal achter SANDO
Als ik terugkijk, zie ik niet één moment waarop SANDO is ontstaan. Het is veel meer de uitkomst van een hele levensweg.
Van een jong, verlegen en kwetsbaar meisje dat haar plek vond in de budosport, naar topsport, volwassen worden, een gezin, werk en alles wat het leven onderweg brengt. En jaren later opnieuw de ruimte voelen om iets terug te vinden wat eigenlijk altijd deel van mij was gebleven.
De wedstrijden, titels en medailles horen daarbij. Daar mag ik trots op zijn. Maar uiteindelijk zijn het vooral de mensen, de vriendschappen, de lessen onderweg en wat ik over mezelf leerde die mij hebben gevormd.
Dat is ook de menselijke basis onder SANDO: niet iemand anders hoeven worden om sterker te staan, maar leren vertrouwen op wat er al in je zit.
Van onzeker meisje naar topsporter
Als jong, verlegen en kwetsbaar meisje vond ik in de budosport veel meer dan alleen fysieke technieken.
Ik leerde omgaan met situaties waarin je terechtkomt. Met spanning en stress, verliezen, opnieuw beginnen, vallen en weer opstaan. Later, als volwassen vrouw, kregen sommige van die lessen opnieuw een andere betekenis.
Het belangrijkste is misschien wel dat ik daarvoor nooit een stoere meid of iemand anders hoefde te worden. Ik kon groeien vanuit de persoon die ik ben: met rust, duidelijkheid en steeds meer vertrouwen in mezelf.
De budosport gaf mij een omgeving waarin ik mezelf beter leerde kennen. Niet alleen wat ik kon, maar vooral ook wat ik voelde, waar mijn grens lag en wanneer ik voor mezelf moest durven opkomen.
De budosport gaf mij waardevolle levenslessen
Karate heeft een heel grote plaats in mijn leven gehad, maar wat deze budosport mij heeft gebracht gaat voor mij veel verder dan technieken, wedstrijden, titels of medailles.
Het heeft mij gevormd als mens. Ik leerde doelen nastreven, discipline opbrengen, omgaan met teleurstelling, opnieuw beginnen en blijven geloven dat groei mogelijk is. Maar misschien nog belangrijker: ik leerde dat innerlijke kracht niet betekent dat je harder, stoerder of iemand anders moet worden.
Een belangrijke rode draad daarin was respect. Respect voor je leraar, je trainingspartners en je tegenstander. Maar ook voor de mensen om je heen. Samen trainen, elkaar helpen, voor elkaar klaarstaan en lief en leed delen. De vriendschappen en het gevoel van verbondenheid maakten de dojo voor mij tot veel meer dan een plek waar ik kwam sporten. Het voelde als een tweede familie.
Diezelfde waarde van respect leerde mij ook steeds meer over respect voor mezelf. Luisteren naar mijn lichaam en mijn gevoel. Mijn grenzen leren kennen. Weten waar ik voor sta en daar dicht bij blijven, ook wanneer anderen iets anders verwachten of wanneer de druk van een groep groot is.
Ik ontdekte dat je niet overal bij hoeft te horen en jezelf niet hoeft aan te passen om geaccepteerd te worden. Juist wanneer je dicht bij jezelf blijft, trek je mensen aan bij wie je jezelf kunt zijn en die je respecteren om wie je bent. Voor mij is dat een van de meest waardevolle lessen die ik uit de budosport heb meegenomen.
Respect voor anderen en respect voor jezelf horen voor mij daarom bij elkaar. Ruimte geven aan een ander, maar ook zelf ruimte durven innemen. Voor anderen klaarstaan zonder jezelf altijd op de laatste plaats te zetten. En blijven groeien zonder onderweg kwijt te raken wie je bent.
Wat mij uiteindelijk het meest is bijgebleven, zijn niet de podia, maar de mensen, ervaringen en lessen die ik onderweg mocht meenemen.
Vrienden voor het leven
Wanneer ik aan mijn karatejaren denk, denk ik niet alleen aan trainingen, wedstrijden en reizen. Ik denk vooral aan de vele bijzondere mensen die ik onderweg heb leren kennen en aan de warme vriendschappen die daaruit zijn ontstaan, in Nederland, België, maar ook ver daarbuiten.
Mijn eerste Sensei, Jim Hübner, gaf mij als jong meisje mijn basis. Rond de dojo ontstond al vroeg iets wat voor mij veel verder ging dan samen sporten. We trainden, reisden, wonnen en verloren samen, maar deelden ook gewoon het leven. Sommige van die mensen ken ik inmiddels al tientallen jaren. Ook Ludwig Kotzebue, Jaap Smaal, John Reeberg, Hans Roovers, Noël Soares Brazão, Jan Bloem en Adri de Herdt horen ieder op hun eigen manier bij verschillende hoofdstukken van die lange weg.
Door karate ontmoette ik daarnaast leraren en masters die mij inspireerden door hun kennis, houding, techniek, discipline of juist hun eenvoud en menselijkheid. Later mocht ik onder anderen trainen met en leren van Stéphane Castrique, Sensei Ivan de Wind, Masao Murakami en Nobuaki Kanazawa. Soms kan zelfs een korte ontmoeting iets meegeven dat je jaren later nog bijblijft.
Wat ik misschien wel het mooiste vind, is dat afstand en tijd bij echte vriendschappen vaak weinig uitmaken. Je kunt elkaar jarenlang niet zien en elkaar daarna weer ontmoeten alsof er nauwelijks tijd tussen heeft gezeten. Inmiddels wonen vrienden uit die tijd verspreid over de wereld, maar de verbondenheid is er nog steeds.
Dat is voor mij een van de mooiste dingen die karate mij heeft gebracht. Niet alleen kennis en ervaringen op de mat, maar mensen die onderdeel zijn geworden van mijn leven.
Sommige medailles verdwijnen uiteindelijk in een kast. Mooie vriendschappen neem je mee door je leven.
Terug naar iets wat altijd een plek in mijn hart was blijven houden
Er zat een lange periode tussen mijn jonge wedstrijdjaren en mijn terugkeer naar karate. In die jaren gebeurde er ontzettend veel: studie, werk, vier jaar bij het leger, reizen, mijn relatie, moeder worden, ons gezin en het gewone volle leven dat daarbij hoort.
Karate stond lange tijd niet meer centraal, maar achteraf gezien was wat ik daar had geleerd nooit echt weg. Het zat gewoon ergens in mij en was onderdeel geworden van wie ik was.
Toen onze kinderen ouder werden, veranderde er vanzelf iets. Ze werden zelfstandiger, hadden steeds meer hun eigen leven en hadden mij op een andere manier nodig. Mijn zoon zei op een dag lachend tegen me: “Mom, get a life.” Het was grappig bedoeld, maar ergens raakte het precies iets.
Niet omdat ik de jaren daarvoor iets had gemist of opgeofferd. Integendeel. Ik genoot van mijn gezin en van die periode in mijn leven. Maar er kwam opnieuw ruimte voor dingen die helemaal van mijzelf waren, en voor een deel van mezelf waar ik lange tijd minder mee had gedaan.
Toen de deur naar karate opnieuw openging, voelde dat daarom niet als opnieuw beginnen. Het voelde vooral als thuiskomen bij iets wat altijd bij mij was gebleven.
Ik stond weer regelmatig op de tatami, ging naar stages, reisde opnieuw voor karate en ontmoette nieuwe mensen. Er ontstonden nieuwe vriendschappen en ik merkte hoeveel plezier ik er nog altijd uit haalde om te trainen, te leren en mezelf te blijven ontwikkelen. Niet om de Sandra van vroeger opnieuw te worden, maar om te ontdekken wat er vanuit wie ik inmiddels was nog mogelijk was.
Dat die weg mij uiteindelijk op mijn vijftigste opnieuw op een wereldpodium bracht en zelfs naar een wereldtitel leidde, was euforisch. Misschien werd het nog bijzonderder doordat ik dat moment kon delen met mijn gezin, familie en vrienden. Mensen die ieder op hun eigen manier deel waren geweest van de weg ernaartoe.
Maar wat mij daarvan misschien nog wel het meest is bijgebleven, is het besef dat je nooit te oud bent om opnieuw ruimte te maken voor iets waar je gelukkig van wordt. Er kan op iedere leeftijd opnieuw iets gaan bewegen.
“Zelfverdediging start voor mij bij het besef dat jij het waard bent om voor jezelf op te komen.”
Mijn karatepak reisde vaak gewoon mee
Toen karate opnieuw zo’n grote plek in mijn leven kreeg, reisde mijn karatepak regelmatig met mij mee.
Wat mij daarin altijd heeft gefascineerd, is dat je overal ter wereld dezelfde sport kunt beoefenen en toch telkens iets anders ontdekt. Iedere dojo heeft zijn eigen sfeer, cultuur en manier van trainen, maar de passie voor karate herken je meteen. Die nieuwsgierigheid is er bij mij altijd geweest: andere mensen ontmoeten, samen trainen, ervaringen delen en van elkaar leren.
Zo stond ik onder andere op de mat in Tokio, Okinawa, Hongkong, Abu Dhabi en Marokko. Soms kende ik er niemand wanneer ik binnenkwam, maar zodra je samen op de tatami staat, ontstaat er bijna vanzelf verbinding. Karate heeft mij op die manier niet alleen bijzondere ervaringen gebracht, maar ook vriendschappen over de hele wereld.
In Abu Dhabi kreeg die uitwisseling nog een extra mooie betekenis. Na de karateles kreeg ik de ruimte om ook iets uit mijn eigen programma te delen. Dat vond ik bijzonder: eerst zelf trainen, luisteren en leren, en daarna iets mogen teruggeven vanuit de kennis en ervaring die ik door de jaren heen zelf had opgebouwd.
Dat is voor mij nog altijd een van de mooiste kanten van karate. Waar je ook vandaan komt en hoe verschillend je achtergrond ook is, op de mat deel je dezelfde passie. Je leert van elkaar, inspireert elkaar en soms ontstaat daar een vriendschap uit die veel langer meegaat dan die ene training.
Een van de meest bijzondere ervaringen was trainen in Okinawa bij Morio Higaonna Sensei. Alleen daar mogen trainen voelde als een enorme eer. Dat ik tijdens die reis ook een demonstratie voor hem mocht geven, is een herinnering die ik nooit vergeet.
Al die reizen hebben mijn wereld opnieuw groter gemaakt. Ze lieten me ervaren hoeveel je van andere mensen, stijlen en culturen kunt leren zonder jezelf daarin kwijt te raken.
“Zelfverdediging begint bij het besef dat jij het waard bent om voor jezelf op te komen.”
Hoe het SANDO-programma ontstond
Alles wat ik door de jaren heen in de budosport had geleerd, nam ik mee. Maar steeds vaker stelde ik mezelf een andere vraag: wat heeft iemand werkelijk nodig wanneer een situatie buiten de veilige muren van een dojo niet goed voelt?
Op de mat train je binnen regels en afspraken. In het echte leven zijn die er niet. Je kiest niet wie tegenover je staat, hoe iemand reageert of hoeveel groter of sterker die persoon is. Als kleinere vrouw wilde ik daarom niet uitgaan van wat er technisch mooi uitziet, maar van wat realistisch en haalbaar blijft wanneer het er echt toe doet.
Daarbij ging het voor mij al snel over veel meer dan fysieke technieken. Ongemak serieus nemen. Signalen herkennen. Dicht bij jezelf blijven wanneer anderen druk uitoefenen. Je grens voelen en duidelijk durven aangeven. Afstand nemen of de-escaleren wanneer dat kan, en weten wat je kunt doen wanneer een situatie toch fysiek wordt.
Vanuit die zoektocht groeide SANDO. Een warme, veilige en realistische aanpak waarin mijn ervaring uit martial arts en zelfverdediging samenkomt met verbale en mentale weerbaarheid, wettelijke zelfverdediging en inspiratie uit het programma Rots en Water.
Het doel is niet een gevecht winnen. Het doel is dat iemand meer mogelijkheden leert zien, bewuster kan handelen en uiteindelijk zo veilig mogelijk thuiskomt.
Tot op de dag van vandaag blijf ik leren en inspiratie vinden
Vroeger waren het mijn leraren, coaches, trainingspartners en karatevrienden die mij hielpen groeien. Vandaag gebeurt dat nog steeds — alleen ziet de kring rondom mij er anders uit.
SANDO ontwikkel ik al lang niet meer alleen. Ons vrouwelijke team van lesgeefsters en assistenten brengt iedere week eigen ervaring, observaties, vragen en ideeën mee. Ik vind het ontzettend mooi om te zien hoe zij groeien, hun eigen manier van lesgeven ontwikkelen en tegelijk mee bewaken waar SANDO voor staat: warm, veilig, respectvol en realistisch.
Ook onze mannelijke aanvallers houden ons scherp. Door samen te trainen en technieken onder meer druk te testen, blijven we kritisch kijken naar krachtverschillen, timing, stressreacties en vooral naar de vraag: werkt dit ook wanneer iemand groter of sterker is?
En misschien leren we nog wel het meest van onze deelnemers. Van de jongste Krijgertjes en Warrior Kids tot tieners, Girls Only en vrouwen. Ieder lichaam reageert anders. Ieder mens heeft een andere geschiedenis, een andere grens en een ander tempo. Wat voor de één vanzelfsprekend voelt, kan voor de ander juist een enorme overwinning zijn.
Juist daarom blijven we kijken, luisteren, testen en aanpassen. Niet om iedereen hetzelfde te maken, maar om iedereen hetzelfde mee te geven: het vertrouwen dat je ertoe doet, dat jouw grens telt en dat je mogelijkheden hebt.
Ons vrouwelijke team
Lesgeefsters en assistenten die elkaar scherp houden, ervaringen delen en deelnemers op een warme manier ruimte geven om op hun eigen tempo te groeien.
Onze mannelijke aanvallers
Door realistisch maar gecontroleerd te testen, helpen zij ons onderzoeken wat onder spanning werkelijk bruikbaar blijft en waar we technieken moeten blijven verfijnen.
Onze deelnemers
Van klein tot groot leert iedere deelnemer ons opnieuw dat groei er voor iedereen anders uitziet. Hun ervaringen zijn een belangrijk onderdeel van hoe SANDO zich blijft ontwikkelen.
Dat is uiteindelijk wat ik iedereen binnen SANDO gun. Niet dat iedereen hetzelfde wordt, maar dat iedereen een beetje sterker naar buiten gaat dan hij of zij binnenkwam — met meer vertrouwen in zichzelf en in wat mogelijk is.
Mijn verhaal werd zo uiteindelijk ons verhaal. En dat verhaal blijft zich iedere week verder ontwikkelen.
Waarom SANDO voor mij zoveel meer is dan lesgeven
Wanneer ik vandaag voor een groep sta, neem ik al die jaren en ervaringen met mij mee. Niet om anderen mijn weg te laten volgen, maar om hen te helpen hun eigen kracht en mogelijkheden te ontdekken.
Voor mij begint zelfverdediging lang voordat iets fysiek wordt. Bij voelen dat iets niet klopt, jezelf serieus nemen, duidelijk durven zijn en keuzes leren maken die je veiligheid vergroten.
Daarom gaat SANDO niet over harder of stoerder worden en ook niet over een gevecht winnen. Het gaat over rust bewaren waar dat kan, grenzen aangeven, situaties leren inschatten en weten wat je kunt doen wanneer je toch moet handelen.
Het mooiste vind ik wanneer iemand tijdens een cursus iets in zichzelf ontdekt wat er misschien altijd al zat: meer vertrouwen, meer duidelijkheid en het besef dat je voor jezelf mag opkomen zonder iemand anders te hoeven worden.
Dat is waarom SANDO voor mij zoveel meer is dan lesgeven.
Wat karate mij heeft gebracht
Dat ik op mijn vijftigste wereldkampioen karate werd, blijft een moment waar ik met veel trots en plezier op terugkijk. Zeker omdat ik het kon delen met mijn gezin, familie en vrienden.
Maar wanneer ik mijn hele karateverhaal overzie, is die titel één bijzonder moment binnen een veel grotere reis. De mensen die ik ontmoette, de vriendschappen die bleven, de plaatsen waar karate mij bracht en alles wat ik onderweg over mezelf leerde, zijn minstens zo waardevol.
Die ervaringen vormen vandaag mee de basis van SANDO. De medailles horen bij mijn verhaal, maar ze zijn niet het verhaal.
Karate palmares
1986 – Zilver NK Karate WKF −53 kg
1987 – Brons EK Karate WKF Santander
1988 – Brons EK Karate WKF (team)
1989 – Goud Dutch Open Karate WKF −53 kg
1989 – Zilver NK Karate alle categorieën
1989 – Goud Open Engels Kampioenschap WKF
2019 – Goud WK Karate SKIF Kumite Masters 50+
SANDO in de media
Lees meer over de visie van SANDO, mijn verhaal, de weg naar mijn wereldtitel en hoe SANDO ook buiten de lessen zichtbaar werd.
Verder op de website
Uit mijn jonge karatejaren
Krantenknipsels van vroeger
In mijn jonge wedstrijdjaren verschenen regelmatig artikels over wedstrijden en kampioenschappen. Een aantal van die oude knipsels heb ik altijd bewaard. Voor mij zijn het vooral mooie herinneringen aan een periode waarin karate een heel groot deel van mijn leven was.
Bekijk de krantenkoppen
⌄
Krantenknipsels van vroeger
In mijn jonge wedstrijdjaren verschenen regelmatig artikels over wedstrijden en kampioenschappen. Een aantal van die oude knipsels heb ik altijd bewaard. Voor mij zijn het vooral mooie herinneringen aan een periode waarin karate een heel groot deel van mijn leven was.
Bekijk de krantenkoppenKlik op een krantenkop om het originele knipsel te openen.
01 Open Nederlandse karate-titel voor Sandra Joannes → 02 Sandra Joannes: flitsend naar de bronzen plak → 03 Karate goud voor Sandra → 04 Nederlands kampioen voor Seibukan-Dojo → 05 Sandra Joannes verslaat Finse wereldkampioen → 06 In de spotlight: Sandra Joannes →
Terug op de mat – WK 2019
Jaren later bracht mijn terugkeer naar karate mij onverwacht opnieuw naar wedstrijden. In 2019 leidde die weg tot een wereldtitel. De artikels uit die periode staan bewust apart van de oude krantenknipsels uit mijn jonge wedstrijdjaren.
Sterker, rustiger en met meer vertrouwen in het leven
Ontdek hoe SANDO jou kan helpen om sterker te staan in het echte leven. Bekijk het lesaanbod of neem contact op.
Veelgestelde vragen over SANDO
Is SANDO een vechtsport?
Nee. SANDO is een warme en realistische aanpak rond weerbaarheid en zelfverdediging.
Leer ik hier vechten?
SANDO helpt je om rustiger, duidelijker en veiliger te reageren in echte situaties.
Moet ik fit of sportief zijn?
Nee. Iedereen volgt op eigen tempo en oefeningen worden aangepast waar nodig.
Is SANDO geschikt voor iedereen?
Ja. We werken met verschillende leeftijden en doelgroepen, altijd op een manier die haalbaar en respectvol blijft.
Waar gaan de lessen door?
Je vindt de actuele locaties en reeksen terug via het lesaanbod.
Waarom past SANDO ook bij scholen en bedrijven?
Omdat weerbaarheid ook gaat over grenzen voelen, duidelijk communiceren en sterker leren staan in het dagelijks leven.